Yaşadığınız mülk kendinize ait değil ve kiracıysanız bir çok sorumluluk sizi bekliyor olacak. Kiracı hakları nedir ? kiracıların sorumlulukları nedir? kiracının mülkteki sorumlulukları nedir ? hepsi ve daha fazlası makalemizde yer almaktadır.

Rensa Gayrimenkul Bilgi Bankası

Kiracı olmak yalnızca kira bedelini ödeme sorumluluğu doğurmaz; konutun sözleşmeye uygun teslim edilmesinden depozitonun korunmasına, yasal kira artışından mahremiyete ve tahliye sürecine kadar çeşitli haklar da sağlar. Bu hakların sağlıklı kullanılabilmesi için kira sözleşmesinin, teslim tutanağının, ödeme belgelerinin ve taraflar arasındaki önemli yazışmaların düzenli saklanması gerekir.

Kısa cevap: Kiracı hakları nelerdir? Kiracı; evi kararlaştırılan kullanım amacına elverişli biçimde teslim alma ve bu durumda tutulmasını isteme, önemli ayıpların giderilmesini talep etme, kanuni sınırları aşan kira artışına karşı korunma, en fazla üç aylık kira tutarında güvenceyle sorumlu olma, konutu mahremiyet içinde kullanma ve yalnızca kanunda öngörülen usullerle tahliye edilme haklarına sahiptir. Evin satılması kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez; yeni malik genel kural olarak sözleşmenin tarafı olur.

Kiracı hakkı ile kiracı sorumluluğu birlikte değerlendirilmelidir

Kira ilişkisi iki tarafa da borç ve hak yükler. Kiraya veren evi kullanıma elverişli tutmakla; kiracı ise kira bedelini zamanında ödemek, evi özenle kullanmak ve önemli arızaları gecikmeden bildirmekle yükümlüdür. Bir hakkın bulunması, diğer yükümlülüklerin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Kiracının temel hakkı Kiracının karşılık gelen sorumluluğu
Konutun sözleşmeye uygun ve kullanılabilir teslim edilmesini istemek Teslim anındaki durumu kontrol etmek, kusurları tutanağa yazmak ve evi özenle kullanmak
Gerekli onarımın yapılmasını istemek Arızayı gecikmeden bildirmek ve gerekli çalışmalara makul ölçüde erişim sağlamak
Yasal sınırlara uygun kira artışı Geçerli kira bedelini kararlaştırılan tarihte, ispatlanabilir yöntemle ödemek
Mahremiyet ve konutu huzur içinde kullanma Komşulara ve apartman düzenine saygılı davranmak
Depozitonun kanuna uygun korunması ve şartları oluştuğunda iadesi Evi olağan kullanımdan doğan eskime dışında sözleşmeye uygun biçimde geri vermek
Yalnızca yasal sebepler ve usullerle tahliye edilme Sözleşme, kanun ve geçerli bildirim sürelerine uymak

Kiracının 12 temel hakkı

Aşağıdaki hakların kapsamı konutun durumu, sözleşme hükümleri, bildirimler ve somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Özellikle kira bedelinin düşürülmesi, sözleşmenin feshi, tahliye ve tazminat gibi sonuç doğuran işlemlerde profesyonel hukuki görüş alınmalıdır.

Konutun kullanıma elverişli teslim edilmesini isteme hakkı

Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve kira süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Anahtarın verilmiş olması tek başına yeterli değildir; konutun kararlaştırılan kullanım bakımından fiilen kullanılabilir olması gerekir.

Önemli ayıpların ve arızaların giderilmesini talep etme hakkı

Su sızıntısı, ciddi rutubet, elektrik veya tesisat arızası, ısınma sisteminin çalışmaması gibi kullanımı etkileyen sorunlar kiraya verene yazılı ve ispatlanabilir biçimde bildirilmelidir. Sorunun niteliğine göre kiracı onarım, ayıp oranında kira indirimi, zararının giderilmesi veya önemli ayıpta sözleşmenin sona erdirilmesi gibi kanuni haklara sahip olabilir.

Kanuni sınırlar içinde kira artışı hakkı

Türk lirası üzerinden belirlenen konut ve çatılı işyeri kiralarında yenileme dönemine ilişkin artış anlaşması, Türk Borçlar Kanunu’nun öngördüğü TÜFE sınırını aşamaz. Sözleşmeye daha yüksek bir oran yazılmış olması, emredici kanuni sınırı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Güvence bedelinin sınırlandırılması ve korunması hakkı

Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle istenen güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Güvence para veya kıymetli evrak ise kanunda belirtilen bankada saklama yöntemi uygulanmalıdır. Depozito, ev sahibinin gerekçesiz biçimde kullanabileceği ek gelir değildir.

Konutun mahremiyet içinde kullanılması hakkı

Mülkiyet hakkı, kiraya verene kiracının kullanımındaki eve istediği zaman girme yetkisi vermez. Onarım, bakım, satış veya yeniden kiralama amacıyla gösterim gerektiğinde uygun zamanlama yapılmalı, kiracı önceden bilgilendirilmeli ve kiracının menfaatleri gözetilmelidir.

Evin satılması hâlinde sözleşmenin devamı hakkı

Kiralanan taşınmaz el değiştirirse yeni malik genel kural olarak mevcut kira sözleşmesinin tarafı olur. Tapu devri, kiracının aynı gün evi boşaltması gerektiği anlamına gelmez. Yeni malikin kanundan doğan ihtiyaç sebebiyle tahliye hakkı varsa bunun da belirli bildirim, süre ve dava koşulları bulunur.

Sözleşmenin yalnızca süresi doldu diye sona erdirilmemesi hakkı

Belirli süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Kiraya veren, yalnızca sözleşmede yazan sürenin dolmasına dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez; kanundaki özel sebepler ve süreler saklıdır.

Yargı veya icra süreci olmadan zorla çıkarılmama hakkı

Kira borcu, ihtiyaç, yeniden inşa, yazılı tahliye taahhüdü veya kanunda düzenlenen başka bir neden ileri sürülse bile tahliye kendiliğinden gerçekleşmez. Kiraya veren kilit değiştirme, eşyaları çıkarma veya temel hizmetleri kesme gibi fiilî yöntemler yerine kanuni bildirim, icra ve dava yollarını kullanmalıdır.

Kira dışında kanuna aykırı ek yükümlülüklerden korunma hakkı

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza şartı veya sonraki kiraların tamamının birden muaccel olacağına ilişkin kayıtlar geçersizdir.

Ödemelerini ve teslim durumunu belgelendirme hakkı

Kiracı sözleşmenin, teslim tutanağının ve yaptığı ödemelerin kanıtını saklayabilir ve karşı taraftan imzalı nüsha isteyebilir. Kira, depozito ve aidat ödemelerinin birbirinden ayrılan açıklamalarla izlenebilir yöntem üzerinden yapılması olası uyuşmazlıklarda önem taşır.

Giderlerin niteliğine göre değerlendirilmesini isteme hakkı

Vergi, zorunlu sigorta, günlük kullanım gideri, olağan temizlik-bakım, ortak alan işletme gideri ve mülkiyete ilişkin büyük yenileme aynı nitelikte değildir. Kimin hangi giderden sorumlu olduğu kanun, kira sözleşmesi, kat mülkiyeti kuralları ve giderin gerçek niteliği birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Uyuşmazlıkta hukuki yollara başvurma hakkı

Kiracı; onarım, kira bedeli, depozito, tahliye veya sözleşme uyuşmazlığında delillerini koruyarak arabuluculuk, icra veya dava gibi uygun hukuki yollara başvurabilir. Kira ilişkisinden doğan pek çok uyuşmazlıkta dava öncesi arabuluculuk şartı bulunduğu unutulmamalıdır.

Kiracının kira artışı konusundaki hakları

Kira artışı, yeni bir takvim yılı başladığında değil, sözleşmenin yenileme döneminde gündeme gelir. Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesine göre yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artışa ilişkin anlaşma, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.

İlk beş yıl içindeki yenilemeler

Tarafların artış anlaşması TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz. Sözleşmede artış hükmü yoksa hâkim, kiralananın durumunu gözeterek yine bu üst sınırı aşmayacak biçimde hakkaniyete göre bedeli belirleyebilir.

Beş yıldan uzun süren kiralar

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde hâkim; TÜFE değişimini, kiralananın durumunu, emsal kira bedellerini ve hakkaniyeti birlikte değerlendirerek yeni kira bedelini belirleyebilir. Bu, ev sahibinin tek taraflı olarak istediği rakamı geçerli kıldığı anlamına gelmez.

Yüzde 25 sınırı devam ediyor mu? Hayır. Konut kiraları için getirilen geçici yüzde 25 artış sınırı, 2 Temmuz 2023 ile 1 Temmuz 2024 arasında yenilenen kira dönemleri için düzenlenmişti. Bu geçici dönem sona ermiştir. Güncel genel kural, yenileme tarihindeki ilgili TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranının üst sınır olarak dikkate alınmasıdır. Aylık oran için TÜİK Veri Portalı kontrol edilmelidir.
Kirayı kendiliğinizden eksiltmeyin: Talep edilen artışın hukuka aykırı olduğunu düşünmek, kira ödemesini durdurma hakkı vermez. Eksik veya gecikmiş ödeme temerrüt ve tahliye riski doğurabilir. Yenileme tarihi, sözleşme hükmü, ödenen mevcut bedel ve olası kira tespit süreci bir hukukçu tarafından birlikte değerlendirilmelidir.

Kiracının depozito ve güvence bedeli hakları

Depozito, ödenmemiş kira veya yan giderler ile kiracının sorumluluğundaki olağan dışı zararlar için güvence sağlar. Peşin kira, emlak hizmet bedeli ve depozito birbirinden farklı ödemelerdir; sözleşmede ve ödeme açıklamalarında ayrı gösterilmelidir.

Üst sınır

Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence tutarı üç aylık kira bedelini aşamaz.

Koruma yöntemi

Güvence para ise kiraya verenin onayı olmaksızın çekilemeyecek vadeli tasarruf hesabına; kıymetli evrak ise bankaya depo edilmelidir.

İade ve kesinti

Kesinti iddiası borç, zarar, teslim tutanağı, fotoğraf, fatura ve benzeri somut belgelerle ilişkilendirilmelidir.

Kiracının olağan ve sözleşmeye uygun kullanımından doğan eskime ile kiracının kusuruyla oluşan zarar aynı değildir. Çıkışta anahtar teslim tutanağı düzenlenmesi, sayaçların ve evin durumunun tarihli fotoğraflarla kayda alınması depozito uyuşmazlığını azaltır. Ayrıntılı süreç için depozito iadesi ne zaman yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Evdeki arıza ve ayıplarda kiracının hakları

Her arıza aynı hukuki sonucu doğurmaz. Sorunun teslim anında mevcut olup olmadığı, kullanım üzerindeki etkisi, kimin kusuruyla oluştuğu, kiraya verene ne zaman ve nasıl bildirildiği önemlidir. Kiracı, fark ettiği önemli ayıbı gecikmeden bildirmelidir; aksi hâlde büyüyen zarardan sorumlu tutulabilir.

Durum İlk yapılması gereken Gündeme gelebilecek hak
Kombi, elektrik, su veya tesisat arızası Güvenliği sağlayın, tarihli fotoğraf/video alın ve yazılı bildirim yapın. Arızanın nedeni ve sorumluluğa göre onarım talebi
Rutubet, küf veya su sızıntısı Kaynağın belirlenmesi için teknik inceleme isteyin; sorunun büyümesini önleyin. Ayıbın giderilmesi, şartları varsa indirim veya zarar talebi
Kullanımı ciddi biçimde engelleyen önemli ayıp Kiraya verene uygun süre tanıyan ispatlanabilir bildirim gönderin. Somut şartlara göre onarım, indirim, tazminat veya fesih
Kiracının kullanım hatasından doğan hasar Daha fazla zarar oluşmasını engelleyin ve kiraya vereni bilgilendirin. Genellikle onarım sorumluluğu kiracıya ait olabilir.
Acil tehlike veya büyük zarar riski Can ve mal güvenliğini önceleyin; ilgili acil birimlere ve kiraya verene ulaşın. Olayın niteliğine göre zorunlu müdahale ve zarar talepleri
Masrafı kiradan düşmeden önce: Kanun belirli şartlarda, kiraya verenin uygun sürede gidermediği ayıbın onun hesabına giderilmesine ve doğan alacağın kiradan indirilmesine imkân tanıyabilir. Ancak bildirimin içeriği, tanınan süre, ayıbın sorumlusu ve masrafın gerekliliği tartışma yaratabilir. Tek taraflı mahsup yapmadan önce belge toplayın ve hukuki görüş alın.

Kiracılı ev satılırsa kiracının hakları nelerdir?

Türk Borçlar Kanunu’na göre kira sözleşmesi kurulduktan sonra kiralanan el değiştirirse yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Bu nedenle satış ilanı verilmesi, tapu devri yapılması veya yeni malikin evi kullanmak istemesi mevcut kira ilişkisini aynı anda sona erdirmez.

Kiracının bilmesi gerekenler

  • Mevcut kira sözleşmesi genel kural olarak yeni malikle devam eder.
  • Yeni ödeme hesabı yazılı ve doğrulanabilir biçimde bildirilmelidir.
  • Mülkiyet değişikliği tek başına depozito hakkını ortadan kaldırmaz.
  • Gösterimler önceden planlanmalı ve makul zamanlarda yapılmalıdır.
  • Tahliye talebi varsa kanuni sebep ve süreler ayrıca incelenmelidir.

Yeni malikin ihtiyacı varsa

Yeni malik; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri ihtiyacı ileri sürebilir. Ancak bu talep otomatik tahliye yaratmaz; Türk Borçlar Kanunu’ndaki yazılı bildirim ve dava sürelerine uyulması, ihtiyacın gerçek ve samimi olması gerekir.

Ödeme hesabı değişirse: Sadece telefonla veya mesajla iletilen yeni hesaba aceleyle ödeme yapmayın. Yeni malikin tapu devrini ve ödeme yetkisini doğrulayın; yazılı bildirim isteyin. Buna karşılık belirsizlik nedeniyle kirayı hiç ödememek de risklidir. Uyuşmazlık varsa ödeme yöntemini hukukçu desteğiyle belirleyin.

Ev sahibi kiracının oturduğu eve girebilir mi?

Kiracı, kira süresince konutu sözleşmeye uygun biçimde kullanma ve mahremiyetini koruma hakkına sahiptir. Ev sahibinin yedek anahtarının bulunması, haber vermeden eve girebileceği anlamına gelmez. Öte yandan kiracı da gerekli onarım, zararın önlenmesi veya satış/yeniden kiralama için zorunlu ölçüde yapılacak gösterimlere makul koşullarda katlanmakla yükümlüdür.

Talep Uygun yaklaşım Uygun olmayan yaklaşım
Arıza veya bakım İşin nedeni, usta bilgisi, tarih ve saat önceden kararlaştırılır. Haber vermeden anahtarla içeri girmek
Satış için gösterim Makul sıklık ve süreyle, kiracının uygunluğu gözetilerek randevu oluşturulur. Her gün, uzun saat aralıklarında veya habersiz aday getirmek
Yeniden kiralama için gösterim Sözleşmenin sona ermesine yakın, ölçülü ve planlı gösterim yapılır. Kiracının özel yaşamını veya güvenliğini ihlal eden çekim ve ziyaret
Acil tehlike Can ve mal güvenliğini koruyacak ölçüde acil müdahale ve yetkili birimlerle iletişim Acil durum gerekçesini olağan kontroller için sürekli kullanmak

Tarafların gösterim günleri, anahtar kullanımı, fotoğraf çekimi ve iletişim yöntemini baştan yazılı olarak belirlemesi anlaşmazlığı azaltır. Kiracının özel eşyalarının ve kişisel verilerinin görülebildiği fotoğraf veya videolar açık rıza olmadan ilanlarda kullanılmamalıdır.

Kiracı hangi durumlarda tahliye edilebilir?

Ev sahibinin “sözleşme bitti”, “evi sattım” veya “kirayı düşük buluyorum” demesi tek başına hemen tahliye sonucunu doğurmaz. Tahliye sebepleri ve izlenecek yollar kanunda düzenlenmiştir. Her sebebin bildirim, süre, delil ve başvuru koşulları farklıdır.

Ödeme kaynaklı sebepler

Kira veya yan gider borcunun ödenmemesi, uygun ihtar ve süreler sonunda tahliye sürecine yol açabilir. Aynı kira yılı içindeki haklı ihtarlar da kanuni şartları oluştuğunda dava sebebi olabilir.

İhtiyaç ve yeniden inşa

Kiraya verenin veya kanunda sayılan yakınlarının gerçek ve samimi konut/işyeri ihtiyacı ya da esaslı onarım, genişletme, değiştirme ve yeniden inşa hâlleri dava konusu olabilir.

Kiracıdan kaynaklanan sebepler

Kiralananın tesliminden sonra verilen geçerli yazılı tahliye taahhüdü, özen borcunun ağır ihlali veya kanunda düzenlenen başka durumlar tahliye sürecini gündeme getirebilir.

Tahliye taahhütnamesi sıradan bir form değildir: Kiralananın tesliminden sonra, belirli bir boşaltma tarihini içeren yazılı taahhüt hukuki sonuç doğurabilir. Boş, tarihsiz veya sonradan doldurulabilecek belge imzalanmamalı; tarih ve irade konusunda tereddüt varsa imzadan önce bağımsız hukukçu görüşü alınmalıdır.

Tahliye sebeplerinin kapsamı için kiracı hangi sebeplerle evden çıkarılabilir? içeriğimizi; sözleşme öncesi kontroller için kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gereken maddeler rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Kiracı sözleşme bitmeden evden çıkabilir mi?

Kiracı evi sözleşmede kararlaştırılan süreden önce geri verirse, kira sözleşmesinden doğan borçları kiralananın benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre boyunca devam edebilir. Kiracı, kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulursa sorumluluğu daha erken sona erebilir.

Erken çıkışta belge düzeni: Ayrılma bildiriminizi ispatlanabilir biçimde yapın; gösterimlere makul destek verin; anahtar teslim tarihini tutanakla belirleyin; sayaç, aidat ve faturaları kapatın; evin durumunu fotoğraflayın. “Anahtarı bıraktım” demek, teslim tarihini ve borçların sona erdiğini her zaman tek başına kanıtlamaz.

Kiracının temel sorumlulukları nelerdir?

Kiracı haklarının korunması için kiracının kendi yükümlülüklerini de düzenli yerine getirmesi gerekir. Özellikle ödeme, bildirim ve teslim belgeleri sonradan çıkabilecek uyuşmazlıklarda belirleyici olabilir.

Mali ve sözleşmesel sorumluluklar

  • Kira bedelini sözleşmedeki tarihte ve yöntemle ödemek
  • Sorumluluğundaki yan giderleri takip etmek
  • Ödeme açıklamalarını doğru yazmak ve dekontları saklamak
  • Konutun kullanım amacına ve geçerli sözleşme şartlarına uymak
  • Ayrılma ve diğer önemli bildirimlerde süreleri gözetmek

Kullanım ve komşuluk sorumlulukları

  • Evi, demirbaşları ve ortak alanları özenle kullanmak
  • Komşulara gerekli saygıyı göstermek
  • Önemli arıza ve zarar riskini gecikmeden bildirmek
  • Gerekli onarım ve makul gösterimlere uygun erişim sağlamak
  • Evi olağan eskime dışında teslim aldığı duruma uygun geri vermek
Olağan eskime ile zarar farklıdır: Duvar boyasının zamanla solması veya normal kullanıma bağlı küçük yıpranma ile kırılan demirbaş, yanık zemin ya da ihmal nedeniyle büyüyen su hasarı aynı şekilde değerlendirilmez. Teslim başlangıcı ve çıkış anının fotoğraflı tutanakla karşılaştırılması gerekir.

Ev sahibiyle anlaşmazlık yaşayan kiracı ne yapmalı?

Öfkeyle ödeme kesmek, kilit değiştirmek, sosyal medyada kişisel bilgi paylaşmak veya yalnızca sözlü görüşmelere güvenmek uyuşmazlığı büyütebilir. Sorunun türüne göre aşağıdaki belge odaklı sıra izlenebilir.

1. Durumu belgeleyin Sözleşme, dekont, fotoğraf, video, fatura, tutanak ve yazışmaları bir araya getirin.
2. Yazılı bildirim yapın Sorunu, talebi ve makul çözüm süresini açık, sakin ve ispatlanabilir biçimde iletin.
3. Uzman değerlendirmesi alın Teknik arızada uzman raporu, hukuki konuda avukat görüşüyle hareket edin.
4. Doğru yola başvurun Uyuşmazlığın niteliğine göre arabuluculuk, icra veya dava yolunu değerlendirin.

1 Eylül 2023’ten itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların önemli bölümünde dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri gibi kanuni istisnalar bulunduğundan, hangi yolun uygulanacağı somut dosya üzerinden belirlenmelidir. Arabuluculuk hakkında güncel bilgi için Adalet Bakanlığı açıklaması incelenebilir.

Kiralama sürecinde hakları koruyan belge kontrol listesi

Sözleşme başında

  • Tarafların kimlik ve yetki kontrolü
  • İmzalı kira sözleşmesi nüshası
  • Fotoğraflı teslim ve demirbaş tutanağı
  • Depozito ödeme ve saklama belgesi
  • Sayaç değerleri ve anahtar adedi

Kira devam ederken

  • Açıklamalı kira ve aidat dekontları
  • Arıza bildirimleri ve onarım faturaları
  • Kira artışına ilişkin yazışmalar
  • Aidat ve ortak gider dökümleri
  • Önemli izin veya mutabakatlar

Ayrılırken

  • Yazılı ayrılma bildirimi
  • Çıkış fotoğrafları ve sayaçlar
  • Anahtar teslim tutanağı
  • Fatura ve aidat kapanış belgeleri
  • Depozito hesabı ve iade kaydı

Kiralama öncesinde doğru soruları hazırlamak için kiracıların ev sahibine sorması gereken sorular kontrol listesinden yararlanabilirsiniz.

Kiracı hakları hakkında sıkça sorulan sorular

Ev sahibi istediği oranda kira artışı yapabilir mi?

Hayır. Türk lirası üzerinden belirlenen yenileme dönemi kira artışı, Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesindeki sınırları aşamaz. Genel kural TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. Beş yılı aşan kiralarda mahkeme yoluyla emsal, taşınmazın durumu ve hakkaniyet de değerlendirilebilir.

Konut kiralarında yüzde 25 artış sınırı hâlâ geçerli mi?

Hayır. Geçici yüzde 25 sınırı 2 Temmuz 2023 ile 1 Temmuz 2024 arasında yenilenen konut kiraları için uygulanmış ve süresi sona ermiştir. Güncel genel sınır, sözleşmenin yenileme dönemine denk gelen TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranıdır.

Bir yıllık kira sözleşmesi bitince kiracı çıkmak zorunda mı?

Genel olarak hayır. Belirli süreli konut ve çatılı işyeri kirasında kiracı, sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirim yapmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Kiraya veren yalnızca sürenin bittiğini ileri sürerek sözleşmeyi sona erdiremez; kanuni tahliye sebepleri ve on yıllık uzama dönemiyle ilgili özel hükümler saklıdır.

Ev satılırsa kiracı hemen çıkarılabilir mi?

Hayır. Satış mevcut kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez; yeni malik genel kural olarak sözleşmenin tarafı olur. Yeni malikin gerçek ve samimi konut veya işyeri ihtiyacı varsa kanundaki bildirim, bekleme ve dava sürelerine uyması gerekir.

Ev sahibi kiracının evine habersiz girebilir mi?

Yedek anahtar veya mülkiyet hakkı, ev sahibine olağan koşullarda habersiz giriş yetkisi vermez. Gerekli onarım ve satış/yeniden kiralama gösterimleri önceden haber verilerek, makul zamanda ve kiracının menfaatleri gözetilerek planlanmalıdır. Acil tehlikeler somut durumlarına göre ayrıca değerlendirilir.

Depozito en fazla kaç kira olabilir?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kararlaştırılan güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Para olarak verilen güvence için kanunda bankada saklama yöntemi düzenlenmiştir.

Ev sahibi depozitodan istediği kesintiyi yapabilir mi?

Hayır. Kesinti; ödenmemiş borç veya kiracının sorumluluğundaki zararla bağlantılı olmalı ve somut biçimde açıklanabilmelidir. Olağan kullanımdan doğan eskime doğrudan kiracı zararı sayılmaz. Başlangıç ve çıkış teslim tutanakları, fotoğraflar ve faturalar önemlidir.

Bozulan kombiyi kiracı mı, ev sahibi mi yaptırır?

Arızanın nedeni belirleyicidir. Cihazın yaşı, esaslı arıza veya kiracının kusurundan kaynaklanmayan sorunlar ile olağan bakım ve kullanım hatası aynı değerlendirilmez. Kiracı sorunu gecikmeden bildirmeli; teknik rapor, bakım kaydı ve kira sözleşmesi birlikte incelenmelidir.

Kiracı onarım masrafını kiradan düşebilir mi?

Belirli şartlarda mümkün olabilir; ancak kiraya verene bildirim, uygun süre, ayıbın sorumlusu ve masrafın gerekliliği önemlidir. Tek taraflı ve belgesiz mahsup, eksik kira iddiasına yol açabilir. İşlem öncesinde hukuki görüş alınmalıdır.

Kiracı aidatın tamamından sorumlu mudur?

Her aidat kalemi aynı değildir. Günlük kullanıma ve ortak hizmetlere ilişkin işletme giderleri ile mülkiyete, esaslı onarıma veya yenilemeye ilişkin giderler ayrılmalıdır. Kira sözleşmesi, kat mülkiyeti mevzuatı, apartman kararı ve giderin gerçek niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

Yazılı kira sözleşmesi yoksa kiracının hakkı bulunur mu?

Kira sözleşmesi genel olarak yalnızca yazılı yapılınca geçerli olan bir sözleşme değildir; sözlü kira ilişkisi de kurulabilir. Ancak başlangıç tarihi, kira bedeli, depozito ve özel şartların ispatı zorlaşır. Dekont, yazışma, abonelik ve teslim belgeleri korunmalı; mümkünse ilişki yazılı sözleşmeyle netleştirilmelidir.

Ev sahibi kirayı kabul etmiyorsa kiracı ne yapmalı?

Kiracı ödemeyi tamamen bırakmamalı; ödeme girişimini ve ret durumunu belgelemelidir. Doğru ödeme veya tevdi yöntemi somut olaya göre belirlenebileceğinden gecikmeden hukuki destek alınmalıdır. Tek başına elden ödeme veya açıklamasız transfer ispat sorununa yol açabilir.

Kiracı sözleşme bitmeden çıkarsa tüm kiraları öder mi?

Her durumda sözleşme sonuna kadar tüm kiraların ödeneceği söylenemez. Kiracının borçları, konutun benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre boyunca devam edebilir. Uygun ve ödeme gücüne sahip yeni kiracı önerilmesi veya evin daha erken kiralanması sorumluluk süresini etkiler.

Kira uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?

1 Eylül 2023’ten itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan birçok uyuşmazlıkta dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. İcra ve İflas Kanunu uyarınca ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri gibi istisnalar vardır. Başvurulacak yol uyuşmazlığın türüne göre belirlenmelidir.

Kiracı hakları için başlıca resmî kaynaklar

Kira hukuku; kanun değişiklikleri, sözleşme tarihleri ve mahkeme uygulamaları nedeniyle güncel kaynaklardan takip edilmelidir. Bu rehber hazırlanırken temel alınan başlıca resmî kaynaklar aşağıdadır.

Geçici yüzde 25 düzenlemesinin tarih aralığı 15 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete metnini inceleyin
Güncel TÜFE verileri TÜİK Veri Portalına ulaşın

Kiralama sürecinizi açık ve belgeli yönetin

Rensa Gayrimenkul; kiralık taşınmazın özelliklerinin, ödeme koşullarının, depozitonun, teslim tutanağının ve tarafların beklentilerinin sözleşme öncesinde açıkça değerlendirilmesine yardımcı olur. Güncel portföyümüzü inceleyebilir veya kiralama süreci hakkında ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut bir uyuşmazlığa yönelik görüş niteliği taşımaz. Kira artışı, ayıp ve onarım, depozito, erken çıkış, tahliye taahhüdü, ihtiyaç nedeniyle tahliye, arabuluculuk ve dava süreleri; sözleşmeye, belgelere, tarihlere ve güncel mevzuata göre farklı sonuç doğurabilir. Hak kaybı yaşamamak için işlem yapmadan önce resmî kaynakları kontrol edin ve alanında uzman bir hukukçudan görüş alın.

Biz Sizi Arayalım
Portföyümüz hakkında bilgi almak isterseniz iletişim bilgilerinizi giriniz.